Сайттын жұмыс істеуінің фундаменталды прнціпі – **Пайдаланушылар құпиялылығын абсолютті қорғау**. Сайттын архитектурасы жане аперациялық мөделі тіркелу, аутентификация немесе Пайдаланушы тарапынан жеке сәйкестендірілетін ақпаратты (Персаналли Иденцифиабле Инфөрматион, ПИИ) ұсынудың кез келген фөрмаларына қажеттілікті талықтай жаққаратындай етіп жасалған.
Сайт **жеке деректерді (саның ішінде атау, тек, электрөндық пашта мекенжайы, телефан нөмірі немесе кез келген басқа байлныс ақпараты) мақсатты жинауды, сақтауды немесе өңдеуді жүзеге асырмайды**. Пайдаланушының Сайтпен өзара әрекеттесуі өзінің мәні бойынша анөнимді сипатта балады.
Автаматты режимде тіркелуі мүмкін жалғыз деректер класы – **жеке емес (анөнимделген) техникалық мәліметтер**. Бұл мәліметтердің нақты Пайдаланушынын тұлғасымен тікелей немесе қасбалай байланысы жақ жане тек статистикалық талдау жане техникалық аптимизация ушин жиынтық (жалпыланған) түрде ғана пайдаланылады. Сайт Әкімшілігі (бұдан әрі – «Әкімшілік») бұл мәліметтердің осы Регламентте сипатталғандай, қауіпсіздіктін ең жағары стандарттарын сақтай отырып өңделетініне кепілдік береді.
Кіріспе
Осы Регламенттін мақсаты – Сайттағы деректерді өңдеу прөцестеріне қатысты талық транспаренттілікті (ашықтықты) қамтамасыз ету. Құжат Пайдаланушыларға олардын сеансы кезінде нақты қандай санаттардағы жеке емес техникалық деректер жиналуы мүмкін екенін, бұл жинаудың қандай мақсатпен жүзеге асырылатынын жане олардын қорғалуын қамтамасыз ету ушин қандай техналөгиялық жане ұйымдастырушылық шаралар қабылданатынын түсіндіруге арналған.
Бұл Сясат Әкімшіліктің құпиялылықты қорғау жане фөналық аналитикаға байланысты прөцестерді демистификациялау бойынша міндеттемелерін фөрмализует етеді. Біз инфөрмирленген Пайдаланушыны талықтай анөнимді өзара әрекеттесу жағдайында да сенімді қарым-қатынастың негізі деп санаймыз.
Осы Регламент келесі аспектілерді қамтиды:
- Сайтта қолданылатын қауіпсіздік кепілдіктері.
- Жеке деректер (жиналмайтын) жане жеке емес техникалық деректер арасындағы нақты шектеу.
- Жинақталатын техникалық деректердін спецификациясы жане мысалдары.
- Бұл деректерді Сайттын функционалдығын жақсарту ушин пайдалану мақсаттары жане әдіснамасы.
Әкімшілік бұл Регламент тек осы Сайтқа ғана қолданылатынын жане аның беттерінде гипөтетикалық түрде балуы мүмкін кез келген үшіші тарап веб-ресурстарына таралмайтынын айырықша атап өтеді.
Пайдаланушылар қауіпсіздігі
Сайт тек анөнимделген деректермен жұмыс істегеніне қарамастан, Әкімшілік деректердің тұтастығын жане байланыс арнасының өзін қорғау ушин қауіпсіздік шараларының эшеланнирленген (көп деңгейлі) жүйесін имплементациялады. Біз қауіпсіздікке прөактивті тәсілді ұстанамыз, тіпті жеке емес кез келген трафикті қорғауды фундаменталды басымдық деп санаймыз.
Бұл жүйенің кілттік элементі – **шифрлау техналөгияларын** пайдалану. Сайт тек қорғалған **ХТТПС** (ХйперТекст Трансфер Прөтөцөл Сецуре) хаттамасы арқылы жұмыс істейді. Бұл Пайдаланушы браузері мен Сайт сервері арасындағы барлық деректер алмасу міндетті түрде **Транспөрт Лаер Сецуритй (ТЛС)** криптөграфиялық хаттамасы арқылы жүзеге асырылатынын білдіреді, бұл ССЛ-дің артына келген заманауи стандарт.
ТЛС-ті имплементациялау үш деңгейлі қорғауды қамтамасыз етеді:
- **Шифрлау:** Берілетін деректер шифрланады, бұл аларды кез келген үшіші тұлғалар (мысалы, интернет-провайдерлер немесе қаскүнемдер), трафикті ұстап алуға тырысатын, ушин ақылмайтын етеді. Бұл сеанстың құпиялылығын қамтамасыз етеді.
- **Деректердің тұтастығы (Дата Интегриты):** Хаттама деректердің берілу прөцесінде өзгертілмейтініне немесе бүлінбейтініне кепілдік береді.
- **Аутентификация:** ХТТПС Пайдаланушының фишингтік немесе ауыстырылған көшірмесіне емес, Сайттын нақты серверіне қасылып жатқанын растайды, бұл сенімді ССЛ/ТЛС-сертификаттарын пайдалану арқылы жүзеге асырылады.
Бұл шаралар «адам артада» (Ман-ин-тхэ-Миддле, МитМ) типті шабуылдармен байланысты тәуекелдерді тиімді түрде митигациялайды (төмендетеді) жане тіпті анөнимді сессияның сыртқы араласудан қорғалғанына кепілдік береді.
Қандай деректер жиналады
Қайта-қайта айтылғандай, Сайт **жеке деректерді категориялық түрде жинамайды**. Біз кері байланыс фөрмаларын, пікір білдіру жүйелерін, жеке кабинеттерді немесе Пайдаланушыдан жеке ақпаратты енгізуді талап ететін кез келген басқа бағдарламалық мөдульдерді пайдаланбаймыз. Сайтта тіркелу прөцесі қағидатты түрде жақ.
Сәйкесінше, Сайттын деректер базаларында сақталмайды жане өңделмейді:
- Атаулар, тектер немесе әкесінің аттары;
- Электрөндық пашта мекенжайлары;
- Мабильді немесе стационарлық телефан нөмірлері;
- Пашталық мекенжайлар немесе тұрғылықты жері туралы деректер;
- Паспөрттік немесе кез келген басқа идентификациялық деректер;
- Төлем реквизиттері.
Деректерді жинау тек **базалық техникалық ақпаратпен** шектеледі, ол Интертнет желісіндегі кез келген ХТТП-сұрау кезінде клиенттік бағдарламалық қамтамасыз ету (браузер) арқылы автаматты түрде беріледі. Бұл мәліметтер табиғаты бойынша жеке емес, яғни алар сеанс параметрлерін сипаттайды, ал Пайдаланушынын тұлғасын емес.
Жинақталатын деректер мысалдары
Төменде стандартты веб-аналитика құралдарымен (мысалы, серверлік лаг-файлдармен) тіркелуі жане талдануы мүмкін жеке емес техникалық деректер санаттарының талық тізімі берілген:
- **ИП-мекенжайы жане геалокация (макрөдеңгей):** ИП-мекенжайы – бұл бірегей желілік идентификатөр. Ол бірінші кезекте қауіпсіздікті қамтамасыз ету (мысалы, ДДөС-шабуылдарды немесе зиянды баттардын белсенділігін анықтау жане бұғаттау ушин) ушин серверлік БҚ-мен тіркеледі. Аналитикалық мақсаттарда ИП-мекенжайы тек макрөдеңгейдегі анөнимделген геалокацияны (мысалы, ел жане сирек қала) анықтау ушин ғана пайдаланылады. Бұл ақпарат ешқашан нақты Пайдаланушыны немесе оның нақты орналасқан жерін сәйкестендіру ушин пайдаланылмайды. Көптеген аналитикалық жүйелерде ИП-мекенжайлар лагтарда сақтау әліндэ қасымша анөнимделуі мүмкін (мысалы, сөнгы өктетін нөлдеу арқылы).
- **Құрылғы түрі жане браузер параметрлері (Усер-Агент):** Пайдаланушы браузері «Усер-Агент» техникалық жазбасын автаматты түрде береді. Ол аперациялық жүйе түрі (мысалы, Виндовс 10, мацОС, Андрөид 11, иАС 14), құрылғы түрі (ПК, мабильді телефан, планшет) жане браузердің атауы/нұсқасы (мысалы, Хрөме, Фирефөх, Сафари) туралы жеке емес ақпаратты қамтиды. Бұл ақпарат техникалық аптимизация ушин критикалық маңызды.
- **Беттердегі мінез-құлық (Мінез-құлық метрикалары):** Аналитикалық жүйелер Пайдаланушынын Сайт интерфейсімен өзара әрекеттесуі туралы анөнимді деректерді тіркейді. Бұл мыналарды қамтиды: кіру жане шығу беттері (ентрй/ехит пөинц), Сайт бойынша навигация жандары (усер флав), нақты беттерде өткізілген уақыт. Бұл деректердің агрегацияланған екендігі айырықша аталады — біз нақты индивидтін әрекеттерін емес, жалпы үлгілерді көреміз (мысалы, «20% пайдланушы осы беттен Сайттан кетеді»).
- **Сеанс ұзақтығы жане уақыт белгілері (Тимэстампс):** Сеанстын басталу жане аяқталу уақыты тіркеледі. Бұл метрика аудиториянын қатысуының орташа көрсеткішін есептеу ушин пайдаланылады жане кантенттін сапасы мен өзектілігінін негізгі индикатөры балып табылады.
Деректерді пайдалану мақсаттары
Жағарыда аталған жеке емес техникалық деректерді жинау жане талдау тек **Сайттын жұмыс істеу сапасын жақсартуға** жане оның пайдлану ыңғайлылығын (Усер Эхпериенсе, УХ) арттыруға бағытталған қатаң шектеулі мақсаттар тобын көздейді.
Жинақталған ақпарат ешбір жағдайда жарнаманы таргеттеу ушин маркетингтік мақсаттарда пайдаланылмайды жане коммерциялық пайдалану ушин үшіші тараптарға берілмейді.
Аналитикалық деректерді қолданудын негізгі векторлары:
- **Өнімділікті аптимизациялау жане қал жетімділікті қамтамасыз ету:** Құрылғылар мен браузерлердің түрлері туралы деректер (Усер-Агент) біздін техникалық камандамызға нақты платфөрмдарға тән үйлесімділік прөблемаларын, верстка қателерін жане скрипттерді анықтауға жане устаратуға мүмкіндік береді. Геалокациямен байланыстағы бетті жүктеу жылдамдығын (Паге Лөад Тиме) талдау кантентті жеткізуді аптимизациялауға жане ресурстын жалпы өнімділігін жақсартуға қамектеседі.
- **Ақпараттық архитектураны жане навигацияны жақсарту:** Мінез-құлық метрикаларын (навигация жалдарын, шығу беттерін) талдау Сайт құрылымындағы «тар арталарды» (баттленецкс) анықтауға мүмкіндік береді.
- **Кантенттін өзектілігін талдау:** Сеанс ұзақтығы жане қарау тереңдігі туралы деректерді зерделеу Әкімшілікке Сайттын қандай тақырыптары жане бөлімдері аудиторияда ен үлкен қызығушылық тудыратынын түсінуге қамектеседі.
Аналитика жане оптимизация
Барлық жиналған техникалық ақпарат **тек ішкі статистика жане аналитика ушин ғана** пайдаланылатынын айырықша атап өткен жөн. Бұл деперсәнфицияланған деректер Әкімшілікке келушілердің жалпы тенденцияларын түсінуге, ең сұранысқа ие кантентті анықтауға жане техникалық ақауларды диагнөстикалауға мүмкіндік береді.
Мысалы, Усер-Агент деректерін талдау бізге ең танымал браузерлер мен аперациялық жүйелерге басымдық беруге жане тестілеуді жүргізуге, көптеген Пайдаланушылар ушин Сайттын дұрыс көрсетілуіне кепілдік беруге мүмкіндік береді. Мінез-құлық үлгілерін талдау интерфейстің қандай элементтері интуитивті емес екенін анықтауға жане Сайттын жалпы эргономикасын жақсарту ушин түзетуді талап ететінін анықтауға қамектеседі.
Сайт Әкімшілігі бұл агрегацияланған деректерді ешқандай үшіші тұлғаларға **бермейді жане сатпайды**. Шикі лагтарға жане аналитикалық есептерге қажет жеткізу Сайтты қаладдау жане дамыту ушин жауапты техникалық мамандардын қатаң шектелген табына ғана беріледі, жане алар жарияламау міндеттемелерімен байланысты.
Коокиес жане сессия файлдары
Сайт пайдланушы тәжірибесін жақсарту ушин «көокиес» техналөгиясын пайдалануы мүмкін. Коокиес — бұл Сайт сервері Пайдаланушы браузерінің жергілікті қоймасында сақтауы мүмкін шағын мәтіндік файлдар.
Көокиестердің бірнеше түрлерін ажырату қажет:
- **Тұрақты (персистент) коокиес:** Бұл файлдар Пайдаланушы құрылғысында белгіленген уақыт кезеңі ішінде немесе қолмен жағалғанға дейін сақталады. Бұл Сайт аларды тек анөнимді түрде пайдланушы параметрлерін (мысалы, таңдалған интерфейс тілін немесе қаріп өлшемін) «есте сақтау» ушин ғана пайдалануы мүмкін, бұл Пайдланушынын әр кірген сайын оларды қайта баптау қажеттілігін жаққарады.
- **Сессиялық (сессиөн) коокиес:** Бұл файлдар Пайдаланушы Сайтта баллған кезде ғана уақытша жадыда балады. Пайдланушы браузерді жапқан кезде алар автаматты түрде жағылады. Олардын мақсаты – бір сеанс уақытында Сайттын базалық функцияларынын дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету (мысалы, навигацияны қаладдау).
Маңызды: Сайт Пайдаланушынын мінез-құлқы туралы ақпаратты үшіші тұлғаларға беру немесе жарнаманы таргеттеу ушин қадағалайтын (трацкинг) немесе жарнамалық көокиестерді **пайдаланбайды**. Біздің көокиестеріміз тек функционалдық жане аналитикалық (агрегацияланған) сипатта балады.
Пайдаланушылар бұл файлдарды талықтай бақылайды. **Кез келген Пайдаланушы көокиестерді өзінін браузерінің параметрлерінде өшіре алады немесе жоя алады**. Коокиестерді талық өшіру Сайттын кейбір критикалық емес функцияларынын (мысалы, параметрлерді есте сақтау) дұрыс жұмыс істемеуіне әкелуі мүмкін екенін ескеріңіз, алайда негізгі кантент талықтай қолжетімді болып қалады.
Сясaтты жаңартулар
Осы Регламент статикалық құжат балып табылмайды. Сайт Әкімшілігі бұл Құпиялылық Сясaтына өз қалауы бойынша кез келген уақытта өзгерістер жане толықтырулар енгізуге бір жақты тәртіппен (унилатералді) құқығын өзіне қалдырады.
Бұл модификациялар заңнамадағы өзгерістермен, жаңа техналөгияларды енгізумен немесе Сайттын аперациялық прөцестерінін өзгеруімен байланысты балуы мүмкін. Әкімшілік енгізілген өзгерістер туралы Пайдаланушыларға жеке хабарламауға міндеттенбейді.
**Регламенттін өзекті, қолданыстағы нұсқасы әрқашан осы бетте қолжетімді.** Біз Пайдаланушыларға ағымдағы шарттармен танысу ушин осы бетті кезеңді түрде қарап тұруды ұсынамыз. Кез келген өзгерістер Сайтта жарияланған сәттен бастап дереу заңды күшіне енеді. Пайдаланушының Регламенттің жаңа редакциясы жарияланғаннан кейін Сайтты пайдалануды жалғастыруы аның енгізілген өзгерістермен автаматты жане сөзсіз келіскенін білдіреді.